Amsterdam zet twee miljard per jaar opzij voor groeiend leger kantoorbaanambtenaren

Twee miljard euro per jaar aan salarissen voor 18.700 ambtenaren, in een gemeente met negen miljard euro schuld. Terwijl er al een tekort voor 2027 op de begroting staat, groeit in Amsterdam juist het apparaat, inclusief honderden functies voor marketing en communicatie.

In vogelvlucht

Amsterdam geeft jaarlijks twee miljard euro uit aan salarissen voor 18.700 ambtenaren.
Ondanks een schuld van negen miljard euro groeit het ambtelijk apparaat verder door.
Er komen honderden extra functies voor marketing en communicatie, terwijl er al een tekort voor 2027 is.

Loonkosten en omvang van het apparaat

Amsterdam geeft per jaar zo’n twee miljard euro uit aan loonkosten van ambtenaren. Deze loonkosten zijn de grootste kostenpost op de hele gemeentelijke begroting.

In totaal heeft de gemeente 18.700 ambtenaren in dienst. Op sociale media vat iemand het zo samen “18700 ambtenaren heeft gemeente Amsterdam. En wat op werk lijkt bedenken ze uit …”

Met 18.700 ambtenaren hoort Amsterdam bij de grote werkgevers van Nederland. Toch gaat de discussie vooral over de vraag of hier sprake is van noodzakelijke capaciteit of van “ambtelijke obesitas”, een term die ook terugkomt in een analyse van de Amsterdamse omroep Moet de bezem door het ambtenarenapparaat of valt de ambtelijke obesitas wel mee.

Die term duikt steeds vaker op bij kritiek op het apparaat van de gemeente Amsterdam. Volgens critici is het ambtelijk apparaat “extreem gegroeid”, terwijl de financiële problemen toenemen.

Ziekteverzuim en schuldenlast

Daar komt bij dat het ziekteverzuim onder Amsterdamse ambtenaren opvallend hoog en langdurig is. Dat maakt de loonkostenpost van twee miljard euro per jaar nog zwaarder.

De gemeente kampt tegelijk met een schuld van negen miljard euro. Ook wordt al gerekend op een tekort van veertig miljoen euro in de begroting van 2027.

Marketing, communicatie en beeldvorming

Ondertussen valt op hoeveel menskracht naar communicatie en beeldvorming gaat. Alex van Herk zegt daarover “Amsterdam heeft ruim 20.000 ambtenaren in dienst waarvan ruim 300 fte rondloopt op de ‘afdeling’ marketing.”

Hij stelt ook de vraag “waarom er een speciale stichting nodig is voor deze verkiezing”. Daarmee wijst hij op de spanning tussen steeds nieuwe projecten en een al overvol ambtenarenapparaat.

Publieke verontwaardiging en debat

De roep om in te grijpen klinkt steeds harder. De vraag “Moet de bezem door het ambtenarenapparaat” is inmiddels een vast onderwerp in het debat over de Amsterdamse financiën.

Op sociale media gaat het nog scherper. “De bezem erdoorheen? De stormram door amsterdam”, schrijft Peter van der Helm, die het heeft over partijen die “voor de bühne” bezuinigingen beloven om later “weer heerlijk verder uit te dijen met kroketten en bitterballen op onze kosten.”

Bestuur, kritiek en financiële toekomst

De kritiek richt zich niet alleen op aantallen ambtenaren, maar ook op het bestuur. Jacob schrijft “Alles wat de burgemeester van @AmsterdamNL aan raakt, verandert in chaos, financiële tekorten en onredelijke behandelingen.”

Hij wijst daarbij nadrukkelijk op het “extreem gegroeid ambtenarenapparaat”. Intussen blijft de kern hetzelfde Amsterdam betaalt nu elk jaar zo’n twee miljard euro aan ambtelijke salarissen, met een schuld van negen miljard euro op de achtergrond.