Utrechtse gemeenten schrapten samen ruim 50 miljoen euro om hun begroting voor 2025 netjes sluitend te krijgen, maar voor daarna ligt er al meer dan 100 miljoen extra aan bezuinigingen klaar. Ondertussen lopen de tekorten toch op tot bijna 100 miljoen, terwijl voor inwoners gewoon dezelfde rekening blijft liggen.
In vogelvlucht
- Gemeenten strepen ruim 50 miljoen weg om 2025 sluitend te krijgen, maar inwoners betalen gewoon hetzelfde.
- Terwijl er al meer dan 100 miljoen aan extra bezuinigingen klaarstaat, lopen de tekorten toch op tot bijna 100 miljoen.
- De begroting oogt netjes sluitend, maar onder de streep verdwijnen tientallen miljoenen zonder zichtbaar voordeel voor bewoners.
Sluitende begrotingen, open gaten
Alle 26 Utrechtse gemeenten hebben voor 2025 een sluitende begroting vastgesteld. Daarvoor is gezamenlijk meer dan 50 miljoen euro bezuinigd om de cijfers rond te krijgen.
Voor de jaren na 2025 staan er al extra bezuinigingen klaar van samen meer dan 100 miljoen euro. Toch blijven de verwachte tekorten groot, vooral door stijgende kosten in het sociale domein.
Van ravijnjaar tot structureel tekort
In 2026 vermindert het Rijk de subsidies aan gemeenten met meer dan 2 miljard euro. Dat jaar heet in gemeenteland inmiddels eenvoudig het ravijnjaar.
Voor de Utrechtse gemeenten loopt het meerjarig tekort in de periode 2025-2028 op van 67 miljoen euro in 2026 naar 97 miljoen euro in 2028.
In de periode 2024-2027 gaat het om tekorten van 80 miljoen euro in 2026 en 98 miljoen euro in 2027. Deze gaten blijven dus meerdere jaren bestaan.
Bezuinigen en toch in het rood
De provincie Utrecht houdt licht repressief toezicht op de gemeentebegrotingen. Tegelijk zegt de provincie dat de ontwikkeling zorgelijk is en al enige tijd aankomt.
Volgens de provincie laten veel gemeenten ondanks bezuinigingen nog steeds tekorten zien op hun meerjarenraming. Deze waarschuwing klinkt al langer door in de toezichtbrieven.
Maatregelen stapelen zich op
Toezichthouder Has Bakker zegt hierover: “We constateren dat veel gemeenten, ondanks bezuinigen, nog steeds nog meerjarige tekorten presenteren.” Hij noemt deze ontwikkeling “zorgelijk” en geeft aan dat die al langer wordt gezien.
Volgens Bakker zijn gemeenten “al hard aan de slag met maatregelen”. In toezichtbrieven schrijft de provincie dat ze begrip heeft voor de financiële uitdagingen.
Ondertussen groeit de druk om meer te doen met minder geld. Gemeenten snijden in hun uitgaven, terwijl de kosten in het sociale domein juist blijven stijgen.
Tussen Haagse knip en lokale rekening
De provincie wijst in IPO-verband naar het Rijk als sleutel voor een oplossing. In dat verband zet de provincie zich in om ervoor te zorgen dat gemeenten voldoende middelen van het Rijk krijgen om hun taken goed uit te kunnen voeren.
Gemeenten moeten dus wachten op besluiten uit Den Haag, terwijl hun eigen begrotingen al vol tekorten staan. De burger betaalt de lokale rekening, terwijl de grootste knip bij de rijksbijdragen zit.
