In vogelvlucht
- Er gaat 22,8 miljoen euro naar vijftien Maas-ingrepen, terwijl nog niet alle vergunningen zijn geregeld.
- De overheid reserveert miljoenen voor nieuwe nevengeulen en twintig hectare extra overstromingsvlakte, ondanks lopende onzekerheden.
- Terwijl dit pakket al is gefinancierd, blijft 17 procent van de totale Maas-opgave financieel ongedekt liggen.
Contract voor vijftien Maas-ingrepen
Rijkswaterstaat legt 22,8 miljoen euro neer voor vijftien ecologische herstelmaatregelen langs de Maas. Het nieuwe realisatiecontract gaat naar de combinatie Ploegam, GMB en Dura Vermeer.
Het gaat om het zevende uitvoeringspakket voor de Kaderrichtlijn Water aan de Maas. Samen met het vorige pakket, KRW6, is nu volgens Rijkswaterstaat 83 procent van de totale Maas-opgave afgedekt.
Design & Construct met milieuscore
De opdracht is gegund via een Design & Construct contract. Daarbij ontwerpt de aannemer ook zelf de maatregelen.
Op het belangrijkste gunningscriterium, de milieukostenwaardering, scoorde de winnende combinatie het beste. Rijkswaterstaat presenteert dat als doorslaggevend bij de keuze voor deze drie bedrijven.
De nadruk ligt daarmee officieel op zo laag mogelijke milieubelasting per uitgegeven euro. Volgens Rijkswaterstaat sluit dit aan bij de doelen voor ecologisch herstel langs de rivier.
Gravende herstelplannen langs de hele Maas
De maatregelen komen in en langs de Benedenmaas, de Bergsche Maas, de noordelijke Grensmaas en de Zandmaas. Het gaat om ecologische ingrepen die de riviernatuur moeten herstellen en verbeteren.
Zo worden in de noordelijke Grensmaas grindwinplassen aangekoppeld aan de rivier, zodat stromende geulen ontstaan. Ook worden kwelgeulen teruggebracht en worden twee beekmondingen langs de Terrassenmaas aangepakt.
Nieuwe geulen en extra overstromingsvlakte
Ten westen van Den Bosch komt een stromende nevengeul naast de bestaande Maasloop. Langs de Bergsche Maas worden natuurvriendelijke oevergeulen en een getijdengeul aangelegd.
Verder komt er langs diezelfde Bergsche Maas een kleine overstromingsvlakte van ongeveer twintig hectare. De kosten daarvan verdwijnen in het totale KRW7-pakket van 22,8 miljoen euro.
Op weg naar de KRW-deadline
Deze opdracht is onderdeel van de voorbereiding op de Europese Kaderrichtlijn Water, met deadline eind 2027. Nederland moet dan voldoen aan de afgesproken doelen voor waterkwaliteit in de Maas.
Volgens een woordvoerder van Rijkswaterstaat is “83% van de KRW Maas-opgave gedekt” met de lopende contracten. De resterende 17 procent moet nog ergens in nieuwe opdrachten en budgetten worden gevonden.
Vergunningen, grond en onzekerheden
Rijkswaterstaat meldt dat de aannemerscombinatie alvast begint met voorbereiden en plannen maken voor de vijftien maatregelen. Dat gebeurt terwijl nog niet alle vergunningen rond zijn.
De organisatie sluit het gebruik van onteigening nadrukkelijk niet uit binnen de KRW-opgave. Tegelijk zegt Rijkswaterstaat dat grondverwervers proberen er “minnelijk uit te komen” tot het laatste moment.
Meten van effecten in de Maas
Rijkswaterstaat monitort de effecten van de maatregelen via ecologische metingen in de Maas. Daarbij wordt bijgehouden welke vissen, waterplanten en andere waterdieren waar en hoe vaak voorkomen.
Volgens Rijkswaterstaat worden die metingen gestandaardiseerd uitgevoerd, met vaste plekken en vaste herhaalmomenten. In de Grensmaas en Benedenmaas is dat jaarlijks, in de Zandmaas eens in de drie jaar.
