Nog eens € 200 miljoen gaat naar akkoorden, kenniscentra en innovatielabs die “gezond naar het pensioen” moeten helpen. Opvallend is dat dit geld vooral langs overlegtafels, universiteiten en adviesclubs stroomt, terwijl de werknemer met zwaar werk vooral één ding terugziet: langer doorwerken.
In vogelvlucht
- De overheid stopt € 200 miljoen in akkoorden, kenniscentra en innovatielabs rond “gezond naar het pensioen”.
- Het geld komt vooral terecht bij overlegtafels, universiteiten en adviesclubs, niet bij mensen met zwaar werk.
- Voor werknemers met fysiek zwaar werk lijkt de investering vooral uit te pakken als: nóg langer doorwerken.
De miljard uit 2019 en de rekening van 2026
De € 1 miljard uit het pensioenakkoord van 2019 is bijna op, maar de rekening ligt nog steeds bij dezelfde groep. Het gaat om werkenden die gewoon hun AOW willen halen zonder in stukken te vallen.
Zij betalen via premies en belasting, terwijl het geld onderweg uitdunt tot projecten en innovaties. De winnaars zitten aan de overlegtafel en in de kennisinstituten, terwijl de tilwerker vooral ziet dat hij langer door moet.
De belofte van gezond naar het pensioen
Op papier is Gezond naar het pensioen een zorgzame maatregel. Zwaar werk moet worden voorkomen en verlicht zodat mensen de AOW-leeftijd halen.
Minister Mariëlle Paul zegt: “Na een leven hard werken wil je gezond kunnen genieten van je pensioen.” Het klinkt vriendelijk en bijna vanzelfsprekend.
Het akkoord uit oktober 2024 belooft dat de resterende miljardenrestjes uit het oude pensioenakkoord in nieuwe projecten rond zwaar werk belanden. Het kabinet zet tot en met 2030 nog ongeveer € 200 miljoen in om dat plaatje af te maken.
Dat geld moet langs de route van akkoorden, tafels en centra gaan om uiteindelijk een rug, knie of schouder te ontzien. In theorie.
De omweg via innovatielabs en subsidies
De werknemer met zwaar werk krijgt geen tijd eerder naar huis, maar een subsidie voor een samenwerkingsverband dat projecten start. De mkb’er mag in de rij staan voor die subsidie om iets te doen dat hij in de praktijk vaak al jaren probeert.
Hij wil vooral zwaar werk verminderen zodat personeel niet wegvalt. De afstand tussen aanvraagloket en heftruck blijft intussen keurig intact.
Een deel van het geld gaat naar FRAIM, het onderzoeks- en innovatiecentrum van TU Delft, voor innovatielabs voor mkb-bedrijven. Op papier is het een maatregel voor gezonde pensioenen, maar in de praktijk krijgt de kennisinfrastructuur een extra verdieping.
De winst zit eerst bij de instituten en misschien ooit bij de bouwvakker. Voor hem verandert er voorlopig weinig.
Zwaar werk als studieobject
TNO krijgt geld voor een expertisecentrum zwaar werk met een kennisprogramma over zwaar werk, de Regeling Vervroegde Uittreding en duurzame inzetbaarheid. Zwaar werk wordt zo niet vooral verlicht, maar ook netjes gecategoriseerd, geanalyseerd en gedocumenteerd.
De uiteindelijke beslissing over dit centrum schuift nog door naar de Voorjaarsnota. Zo komt er nog een ronde overleg en besluitvorming bovenop.
Ondertussen blijft de kern hetzelfde. De man of vrouw met fysiek zwaar werk betaalt nu, in gezondheid en in jaren, terwijl de oplossing via bureaus en programma’s loopt.
De overheid belooft verlichting, maar investeert vooral in organisaties die daar verslag van kunnen uitbrengen. Voor de werkvloer blijft dat verschil pijnlijk voelbaar.
Wie profiteert nu al?
Aan tafel zitten in 2026 minister Mariëlle Paul en werknemers- en werkgeversorganisaties. Zij starten gezamenlijk verschillende projecten om zwaar werk te verlichten en kennis uit te wisselen.
De woorden kloppen en de vorm is vertrouwd. De directe winst ligt bij wie mag adviseren, onderzoeken en coördineren.
De werknemer wacht op een lichtere werkdag die niet eerst door drie kennisprogramma’s hoeft. Zijn dagelijkse praktijk verandert maar langzaam.
Voor de meeste mensen, zegt de minister, is gezond doorwerken goed haalbaar. Precies daar schuurt het.
Wie aan de goede kant van dat zinnetje zit, profiteert vooral van het beeld dat Nederland netjes regelt dat iedereen gezond zijn pensioen haalt. Wie elke dag zwaar werk doet, merkt voorlopig vooral dat het beleid graag over hem spreekt, maar zelden direct bij hem landt.
