Volgend jaar gaat er 1 miljard euro extra naar onderwijs, oplopend tot 1,5 miljard per jaar vanaf 2031. Met het nieuwe coalitieakkoord zetten de partijen een forse en blijvende uitgavenmachine, van hogere beurzen tot talentenjacht in het buitenland.
In vogelvlucht
- De nieuwe coalitie zet een structurele onderwijsuitgave van 1 miljard extra per jaar aan, oplopend tot 1,5 miljard.
- Publiek geld gaat naar hogere beurzen, terwijl nog onduidelijk is welk rendement die investering precies oplevert.
- Een deel van de miljardenstroom wordt ingezet voor talentenjacht in het buitenland, betaald uit Nederlandse belastinggeld.
Miljarden naar de schoolbanken
De formerende partijen willen volgend jaar 1 miljard euro extra uittrekken voor onderwijs. Volgens de berichtgeving van NRC over nieuwe onderwijsinvesteringen loopt dat bedrag vanaf 2031 op tot 1,5 miljard euro per jaar.
Die miljarden gaan naar scholen, studenten en onderzoekers. Ze worden betaald uit algemene belastinginkomsten.
De vraag is vooral wie er straks precies beter wordt van dit nieuwe onderwijsmomentum. Niet iedereen zal evenveel profiteren van deze miljardenstroom.
Van bezuinigen naar bijplussen
Het vorige kabinet sneed in onderwijs en onderzoek, meldt NRC. Nu gaat de geldkraan juist verder open voor onderzoek aan universiteiten en hogescholen.
De koepelorganisatie Universiteiten van Nederland noemt het “een belangrijk signaal dat de formerende partijen het belang van investeren in kennis omarmen en er fors werk van maken”. Met andere woorden, de bezuinigingswond wordt dichtgeplakt met nieuw belastinggeld.
Studenten iets minder knel
Uitwonende studenten krijgen een hogere beurs. Daarnaast wordt de rente op studieleningen gemaximeerd op 2,5 procent, aldus NRC.
Het Interstedelijk Studenten Overleg spreekt bij de berichtgeving van de NOS over de onderwijsplannen van de coalitie van “goed nieuws waar we aan toe waren na alle bezuinigingen.” De rekening van deze soepelere leenvoorwaarden ligt uiteindelijk bij de schatkist en dus bij de belastingbetaler.
Stage lopen mag ook wat kosten
Voor stagelopers komt er een wettelijke vergoeding, meldt NRC. Werkgevers kunnen stages niet langer structureel onbetaald houden.
Die verplichte vergoeding maakt stagiairs iets minder goedkope arbeidskrachten. De extra loonkosten worden via tarieven en prijzen uiteindelijk weer teruggelegd bij burgers en overheid.
Toptalent lokken met Nederlands belastinggeld
Het nieuwe coalitieakkoord presenteert een aparte talentstrategie om internationaal toptalent naar Nederland te halen, schrijft NRC. Universiteiten en onderzoeksinstellingen moeten daarmee aantrekkelijker worden voor onderzoekers uit het buitenland.
De kosten van die strategie worden gedekt uit de extra onderwijs- en onderzoeksbudgetten. Het is dus Nederlands belastinggeld waarmee de overheid hoopt internationaal talent hierheen te trekken.
Basisvaardigheden en minder papier
Volgens NRC komt er extra geld voor basisvaardigheden, meer leraren en minder papierwerk in het onderwijs. Scholen krijgen daarmee meer ruimte om les te geven in taal en rekenen in plaats van formulieren invullen.
Het coalitieakkoord noemt onderwijs “noodzakelijk om onze welvaart te behouden en het verdienvermogen te verbeteren”. De investering wordt zo gepresenteerd als economische strategie, maar blijft gewoon een grote structurele uitgavenpost.
Talenstudies gered, voor nu
Plannen om talenopleidingen zoals Engels en Duits te schrappen gaan niet door, meldt NRC. Universitaire talenstudies blijven dus bestaan met publieke financiering.
Daarmee kiezen de formerende partijen ervoor om bestaand onderwijsaanbod in stand te houden in plaats van in te krimpen. De vraag welke opleidingen Nederland zich kan en wil veroorloven wordt zo weer even vooruitgeschoven.
