Belastingdienst pompt miljoenen belastinggeld in Office 365 in plaats van inning

Elke dag verdwijnt er bij de Belastingdienst een kwartier tot een half uur werktijd per medewerker in digitale noodoplossingen. Terwijl duizenden ambtenaren zo betaald in de wacht staan, gaat de dienst door met een dure overstap naar een Amerikaans kantoorplatform dat de afhankelijkheid juist vergroot.

In vogelvlucht

Elke dag verdwijnt betaalde werktijd van duizenden Belastingdienstmedewerkers in digitale noodoplossingen in plaats van belastinginning.
Ondanks die tijds- en geldverspilling zet de Belastingdienst door met een dure overstap naar een Amerikaans kantoorplatform.
De nieuwe software vergroot de digitale afhankelijkheid, terwijl de rekening voor licenties en implementatie bij de belastingbetaler belandt.

Belastingdienst kiest toch voor Amerikaans kantoor

De Belastingdienst gaat door met de implementatie van Microsoft 365, ondanks bekende risico’s. De uitrol begon in 2021 en is meerdere keren uitgesteld vanwege zorgen over geopolitieke risico’s en afhankelijkheid van Amerikaanse technologie. Toch is nu besloten de klus af te maken.

Volgens berichtgeving zijn er op dit moment nog 40.000 werkplekken die niet zijn gemigreerd. Medewerkers werken dus nog in een oude digitale omgeving, met noodoplossingen en tijdelijke trucs. De dienst spreekt over workarounds die elke medewerker per dag 15 tot 30 minuten kosten.

Kwartier belastinggeld per werkdag in de wacht

Die 15 tot 30 minuten productiviteitsverlies per medewerker per dag tikt direct door in loonkosten. Al is er geen exact bedrag genoemd, het gaat om duizenden medewerkers met een structurele tijdslek. De oude omgeving wordt dus langer in de lucht gehouden, terwijl al is gekozen voor een nieuw platform.

Een overstap naar een alternatief zou volgens de Belastingdienst 2 tot 3 jaar duren en aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Over exacte bedragen wordt niet gesproken, maar de term aanzienlijk staat er niet voor niets. De keuze is daarmee feitelijk tussen dure vertraging of dure afhankelijkheid.

Geen Europees alternatief, wel Europese zorgen

Volgens Techzine zijn er geen geschikte Europese alternatieven beschikbaar voor Microsoft 365, nu niet en ook niet in de nabije toekomst. Dat maakt de Belastingdienst in de praktijk afhankelijk van een Amerikaans bedrijf voor de hele digitale kantooromgeving. De wens om Europees te kiezen is daarmee vooral theoretisch.

Die wens wordt in Den Haag wel netjes uitgesproken. Staatssecretaris Heijnen van Financiën zegt in zijn reactie op Kamervragen dat hij de wens van de Kamer onderschrijft om de afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven zoveel mogelijk te beperken. In de praktijk gaat de Belastingdienst ondertussen gewoon verder met de Microsoft 365-migratie.

Data van Nederlandse burgers onder Amerikaanse wet

De risico’s zitten niet alleen in geld en tijd. Volgens Security.nl omvatten de zorgen ook mogelijke overdracht van data aan de Amerikaanse overheid, vanwege Amerikaanse cloudwetgeving. De data van de Belastingdienst, Douane en Dienst Toeslagen valt daarmee binnen het bereik van buitenlandse regels.

Het gaat hier om gegevens van vrijwel alle Nederlandse belastingbetalers. Terwijl de Kamer vraagt om minder afhankelijkheid van niet-Europese techbedrijven, komt de kern van de Nederlandse belastingdata juist in een Amerikaanse cloud terecht. De Belastingdienst gaat toch door, omdat de gekozen route stoppen of omkeren nog duurder zou zijn.