Voor onderzoek naar het wegbergen van kernafval claimt het ministerie 188,5 miljoen euro uit het Klimaatfonds, terwijl de sector zelf jaarlijks 7 ton reserveert. Opvallend is dat de overheid daarnaast tot 2050 nog ruim een half miljard euro extra inplant, lang voordat het onderzoek echt op gang komt.
In vogelvlucht
- Het ministerie haalt 188,5 miljoen euro uit het Klimaatfonds, terwijl de kernsector zelf jaarlijks 7 ton opzijzet.
- Daarnaast reserveert de overheid tot 2050 alvast ruim een half miljard euro, nog vóór serieuze onderzoeksresultaten.
- Zo stapelen klimaatgeld en toekomstige reserveringen zich op, terwijl de praktijk rond kernafvalopslag nog grotendeels onduidelijk blijft.
Kernafvalonderzoek uit het Klimaatfonds
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat claimt tot en met 2035 188,5 miljoen euro uit het Klimaatfonds voor een nieuw onderzoeksprogramma eindberging radioactief afval. Volgens een ambtenaar van IenW horen “middelen voor radioactief afval een onlosmakelijk onderdeel zijn van de inzet op meer kernenergie.”
Stichting Laka wijst erop dat “dat is fors meer dan de 8 miljoen euro waarover staatssecretaris Aartsen (VVD) de Kamer op 19 december informeerde.” Dezelfde pot belastinggeld moet ook 8,5 miljoen euro voor stralingsbescherming dekken.
Wat de Kamer hoorde en wat er echt op tafel ligt
Aartsen meldde de Tweede Kamer dus 8 miljoen euro voor dit programma, uit hetzelfde Klimaatfonds. Stichting Laka zet daar nu het veel hogere bedrag van 188,5 miljoen euro naast.
Laka concludeert: “Dus óf de Kamer is niet goed geïnformeerd, óf het onderzoeksprogramma is alsnog in de kiem gesmoord.” In beide gevallen gaat het om publiek geld waarvoor de Kamer formeel de portemonnee hoort te controleren.
Belastingbetaler legt ruim een half miljard neer
Tot 2050 verwacht het ministerie jaarlijks minstens 25 miljoen euro belastinggeld bij te dragen aan onderzoek naar eindberging van kernafval. Alleen al die reeks bijdragen levert volgens dezelfde bron een overheidsbijdrage op van ruim een half miljard euro.
Dat bedrag komt dus boven op de nu tot 2035 geclaimde 188,5 miljoen euro uit het Klimaatfonds. Het gaat daarmee om een langlopende financiële verplichting, terwijl de praktische uitvoering nog moet beginnen.
Rol van COVRA en belastingbetaler
Kernafvalbeheerder COVRA reserveert 7 ton per jaar voor eindbergingsonderzoek. Dat staat in schril contrast met de minimaal 25 miljoen euro per jaar die het ministerie zelf tot 2050 denkt bij te dragen.
De verhouding tussen wat de beheerder van het kernafval betaalt en wat de belastingbetaler ophoest, is daarmee duidelijk scheef. De overheid neemt veruit het grootste deel van de rekening voor haar rekening.
Onderzoek onder de zeebodem
De participatieve stapsgewijze aanpak start volgens de planning in 2027. Pas vanaf 2029 begint de onderzoekslijn naar eindberging van kernafval onder de zeebodem.
De grote geldbedragen worden daarmee geclaimd voordat het inhoudelijke onderzoek echt op stoom is. De financiële inzet van het Klimaatfonds loopt al vooruit op keuzes die nog in die participatieve aanpak moeten worden besproken, zoals ook wordt beschreven door Laka over eindberging kernafval.
