Miljoenen voor herstel slavernijverleden blijven liggen waar 1,59 miljard wél direct ging

Nederland maakte in 1975 ruim 1,59 miljard euro over aan Suriname om de economie op te bouwen. Nu liggen nieuwe miljoenen klaar voor herstelbeleid rond het slavernijverleden, maar blijft het geld op de plank. Dit contrast in tempo en resultaat maakt deze uitgavenstroom opvallend.

In vogelvlucht

In 1975 ging in één klap 1,59 miljard euro naar Suriname om de economie op te bouwen.
Voor herstelbeleid rond het slavernijverleden zijn nu miljoenen beschikbaar, maar die blijven voorlopig ongebruikt liggen.
Het verschil in snelheid tussen toenmalige storting en huidige stilstand maakt deze nieuwe geldstroom opvallend stroperig.

Verdragsmiddelen en gemiste ontwikkeling

Bij de onafhankelijkheid in 1975 maakte Nederland 3,5 miljard gulden over aan Suriname. Dat is nu ongeveer 1,59 miljard euro en bedoeld als ontwikkelingsgeld.

Dat pakket heette Verdragsmiddelen en moest de nieuwe staat economisch op gang helpen. Nederland betaalde en Suriname zou investeren in groei en een sterke economie.

Ontwikkelingshulp zonder structureel effect

Volgens onder meer een kritisch rapport uit 1981 leverde de hulp geen structurele groei op. De hulp van bijna drie miljard gulden sinds 1975 veranderde daar niets aan.

Projecten mislukten, corruptie tierde welig en duurzame resultaten bleven uit. In analyses wordt dat gekoppeld aan slecht bestuur en een klassieke hulpbronnenvloek.

Waar de miljarden terechtkwamen

De miljarden verdwenen in mislukte projecten en politieke vriendendiensten. De Volkskrant beschreef al in 1981 hoe Suriname miljarden aan hulpgelden verkwanselde.

Ook later werd het beleid zwaar bekritiseerd, onder meer bij regeringen van Desi Bouterse. Dat alles gebeurde terwijl het officiële doel economische opbouw en ontwikkeling was.

Zelfkritiek op het hulpsysteem

Voormalig minister Jan Pronk erkent dat zijn eigen beleid geen fraai resultaat opleverde. In De Telegraaf zegt hij: “Het beeld van de besteding van Nederlands hulpgeld in Suriname is niet fraai, erkent Jan Pronk.”

Ook andere commentatoren wijzen op gebrekkig economisch beleid aan Surinaamse kant. Zij leggen een directe link tussen de ontvangen miljarden en het uitblijven van duurzame groei.

Nieuwe herstelgelden en politieke terughoudendheid

Intussen zijn er nieuwe miljoenen gereserveerd voor herstel van het slavernijverleden. Dat geld ligt klaar op de Nederlandse begroting, maar er is nog geen euro uitgegeven.

Het contrast met de haast waarmee in 1975 miljarden werden overgemaakt is opvallend. Toen stroomde het geld weg en nu blijft het hangen in plannen, procedures en politieke voorzichtigheid.