Na 9,2 miljoen te veel krijgt duur Van Gogh Museum nog 100 miljoen onderhoud

Ruim 9,2 miljoen euro te veel overmaken en het geld daarna niet terugvragen: dat gebeurde tussen 2017 en 2022 bij het Van Gogh Museum. Tegelijk geldt dit museum als een van de duurste per vierkante meter, terwijl dezelfde vierkante meters straks nog groot onderhoud van ruim 100 miljoen euro vragen.

In vogelvlucht

De overheid maakte tussen 2017 en 2022 ruim 9,2 miljoen euro te veel over aan het Van Gogh Museum.
Het Van Gogh Museum behoort tot de duurste musea per vierkante meter, terwijl die meters al zijn betaald.
Ondanks de hoge vierkantemeterkosten staat er nu groot onderhoud van ruim 100 miljoen euro op de planning.

Dure rekenfout met zachte landing

Het ministerie van OCW betaalde het Van Gogh Museum tussen 2017 en 2022 ruim 9,2 miljoen euro te veel. De oorzaak was een fout in de btw-compensatie van circa 1,5 miljoen euro per jaar.

Dit te veel betaalde bedrag hoeft het museum niet terug te storten. Volgens het AD geldt hier droogjes: “Ze mogen blij zijn dat het niet wordt teruggevorderd”.

Subsidie per vierkante meter

Tijdens een pilot vanaf 2017 ontving het museum ruim 8 miljoen euro per jaar voor onderhoud. Het gaat om onderhoud van het rijksgebouw, eigendom van de staat, niet van het museum zelf.

Volgens het ministerie van OCW ontvangt het Van Gogh Museum een van de hoogste subsidies per vierkante meter van alle nationale musea. Toch besloot de minister van OCW expliciet dat het museum de al uitgekeerde 9,2 miljoen euro mag houden, aldus een woordvoerder van het museum.

Minder geld, maar niet te weinig

Vanaf 2024 daalt de jaarlijkse subsidie naar 7,2 miljoen euro, omdat de btw-compensatie stopt. Dezelfde vierkante meters worden dus nog steeds betaald, alleen met een andere rekensom.

In de zomer van 2025 werd de subsidie tijdelijk verhoogd met 400.000 euro. Ook dat extra bedrag komt uit dezelfde belastingpot waar eerder al de 9,2 miljoen euro te veel uit werd betaald.

Van huurcontract naar advocaten

In november 2023 weigerde het museum een nieuwe huurovereenkomst te tekenen met OCW. De ruzie over geld en onderhoud van het pand liep daarmee verder op.

Het conflict leidde tot inzet van dure advocatenkantoren en externe adviesbureaus. Voor twee partijen die elkaar toch al jaarlijks miljoenen over en weer sturen, kwam daar dus nog een extra rekening bovenop.

Groot onderhoud, grote rekening

Tussen 2028 en 2031 heeft het rijksgebouw groot onderhoud nodig voor ruim 100 miljoen euro. Die rekening ligt formeel bij de staat en dus uiteindelijk bij de belastingbetaler.

Directeur Emilie Gordenker zei over de situatie: “Als het niet anders kan, zullen we het pand moeten sluiten”. De keuze lijkt daarmee helder: of meer publiek geld, of een dicht museum met een rijksgebouw dat alsnog onderhouden moet worden.