Ruim 260 miljoen euro per jaar gaat naar rijksmusea, maar onder de rivieren komt daarvan geen cent terecht. Vijf provincies dragen wel bij, maar zien geen enkel rijksmuseum binnen de eigen grenzen, terwijl in de Randstad zelfs een nieuw rijksmuseum op komst is.
In vogelvlucht
- Jaarlijks stroomt ruim 260 miljoen euro naar rijksmusea, maar geen enkele euro landt onder de rivieren.
- Vijf provincies betalen wel mee aan de pot, maar krijgen geen enkel rijksmuseum binnen hun eigen grenzen.
- Terwijl deze provincies achter het net vissen, staat in de Randstad alweer een nieuw rijksmuseum gepland.
Randstad krijgt de kunst, het zuiden de rekening
Jaarlijks gaat ruim 260 miljoen euro rijksbijdrage naar rijksmusea in Nederland. Van dat ruime kwart miljard rijksgeld landt volgens de provincie Noord-Brabant geen enkele euro onder de rivieren.
Nederland telt 31 rijksmusea waarvan er 24 in de Randstad staan. De provincies Noord-Brabant, Limburg en Zeeland hebben samen geen enkel rijksmuseum.
Vijf provincies buiten spel
Niet alleen het zuiden valt buiten de boot, ook Groningen en Drenthe hebben geen rijksmuseum. Vijf provincies leveren dus wel belasting, maar hebben geen rijksmuseum binnen de eigen grenzen.
De provincie Noord-Brabant krijgt geen rijksmusea-subsidie, terwijl de rijksbijdrage wordt opgebracht door alle Nederlanders. Volgens gedeputeerde Bas Maes komt Noord-Brabant er “niet best vanaf” bij de spreiding van rijksgelden voor cultuur en erfgoed.
Onder de rivieren nul euro
Bas Maes zegt dat bij de verdeling van cultuurfondsen Brabant al achterliep. Volgens hem gebeurt dat nu weer bij de rijksmusea en gaat er “van ruim een kwart miljard euro die daarheen gaat, geen enkele euro onder de rivieren”.
De zuidelijke provincies laten het daar niet bij zitten. Volgens een gezamenlijke verklaring zijn “de zuidelijke provincies het zat en willen dat rijksgeld eerlijker onder musea verdeeld wordt”, zo stelt de provincie Noord-Brabant in haar eigen berichtgeving over de rijksmusea.
Rijk erfgoed, geen rijksmuseum
Limburg wijst erop dat er in het zuiden genoeg te tonen is maar geen rijksmuseum om dat nationaal te presenteren. Gedeputeerde Jasper Kuntzelaers zegt dat “ook de drie zuidelijke provincies een rijk erfgoed hebben die het verdient om gezien én gewaardeerd te worden”.
Hij noemt streektaal, grote volksculturele evenementen en unieke collecties als voorbeelden van nationaal erfgoed in de regio. Volgens hem krijgen niet alle Nederlanders “gelijke kansen” om dit aanbod te ervaren zolang de landelijke middelen zo scheef verdeeld blijven, aldus regionale berichtgeving over de oproep voor een eigen rijksmuseum.
Nationale cultuur op afstand
In Zeeland ligt het probleem volgens gedeputeerde Harry van der Maas ook letterlijk in de kilometers. “Voor veel Zeeuwen ligt het ‘nationale’ cultuuraanbod letterlijk op afstand”, zegt hij in hetzelfde pleidooi voor een eerlijkere verdeling.
Hij wijst erop dat juist in de regio de geschiedenis van Nederland tastbaar is in musea. Daarom vindt hij het belangrijk “dat de rijksmiddelen voor collecties van nationaal belang ook voor de regio’s beschikbaar zijn”.
Weer een rijksmuseum in de Randstad
Ondertussen komt er wel een nieuw rijksmuseum bij, maar niet buiten de Randstad. Panorama Mesdag krijgt per 1 januari 2026 de rijksmuseumstatus en ligt in de Randstad.
De zuidelijke provincies Noord-Brabant, Limburg en Zeeland roepen het Rijk daarom op tot een eerlijker verdeling van rijksmusea-gelden. Zij willen dat landelijke middelen en aandacht zo worden verdeeld dat hun tradities “volledig bijdragen aan het Nederlandse verhaal”.
