In 2025 maakte de Immigratie- en Naturalisatiedienst ruim 79 miljoen euro over aan asielzoekers wegens te late besluiten. Nog geen twee jaar eerder lag dat bedrag op 11,3 miljoen, waardoor de rekening voor wachten nu sneller groeit dan het aantal aanvragen.
In vogelvlucht
- De schadevergoeding voor te late asielbesluiten steeg in twee jaar van 11,3 naar ruim 79 miljoen euro.
- De rekening voor wachttijd groeit daarmee sneller dan het aantal asielaanvragen zelf.
- De overheid betaalt dus fors meer voor traag beslissen dan voor het daadwerkelijk behandelen van aanvragen.
Boete op wachten
De Immigratie- en Naturalisatiedienst betaalde in 2025 ruim 79 miljoen euro aan dwangsommen. Dat geld gaat naar asielzoekers die langer dan zes maanden op hun procedure wachten.
Die 79 miljoen euro is meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2024. Toen ging er volgens een analyse van NRC over de verdubbeling van het dwangsombedrag en een bericht van De Telegraaf over wachtende asielzoekers en 79 miljoen euro aan dwangsommen 36,8 miljoen euro de deur uit.
Rekening voor te laat beslissen
Dwangsommen worden opgelegd als de IND de wettelijke termijn van zes maanden overschrijdt. In de praktijk duren asielaanvragen nu gemiddeld 67 weken, meldt De Telegraaf.
Wie zolang moet wachten, ontvangt to t100 euro per dag aan dwangsom. Per persoon kan dat oplopen tot maximaal 15.000 euro als de termijn ruim wordt overschreden.
Sneeuwbal van rechtszaken
De dwangsommen komen niet uit de lucht vallen, maar vaak uit de rechtszaal. Het aantal gerechtelijke procedures tegen de IND steeg van 89.320 in 2024 naar 110.990 in 2025, schrijft De Telegraaf.
Meer procedures betekenen meer kans op dwangsommen en dus meer kosten. In 2023 betaalde de IND nog 11,3 miljoen euro, meldt NRC, inmiddels lijkt dat een bescheiden bedrag.
Capaciteit in plaats van compensatie
Volgens IND-directeur-generaal Rhodia Maas slurpt elke dwangsomprocedure geld en mensen op. “Iedere dwangsomprocedure kost ons niet alleen geld, maar ook veel capaciteit,” zei zij tegen NRC.
De IND wil dat de dwangsommen zo snel mogelijk worden afgeschaft, meldt dezelfde dienst. Intussen blijft de wettelijke termijn staan en lopen de wachttijden op, met de rekening bij de belastingbetaler.
