Een landelijk vuurwerkverbod zou de overheid jaarlijks tientallen miljoenen euro aan btw-inkomsten kunnen schelen, terwijl de handhaving juist extra geld vraagt. Minder opbrengsten en meer kosten wringen als dezelfde belastingeuro’s ook nodig zijn voor zorg, onderwijs of veiligheid.
In vogelvlucht
- Bij een volledig verbod op consumentenvuurwerk valt grofweg ruim twintig miljoen euro aan btw-opbrengsten per jaar weg.
- Tegelijkertijd kost de handhaving van datzelfde verbod de overheid extra geld boven op die gemiste inkomsten.
- Elke euro die naar het vuurwerkverbod en de handhaving gaat, kan niet worden besteed aan zorg, onderwijs of veiligheid.
Miljoenen minder in de schatkist
Rond de laatste jaarwisseling gaven Nederlanders volgens branchecijfers ongeveer 118 miljoen euro uit aan vuurwerk. In dat bedrag zit 21 procent btw. Reken je terug, dan komt de btw-component grofweg uit op ruim twintig miljoen euro per jaar.
Als de legale verkoop van consumentenvuurwerk bij een landelijk verbod grotendeels wegvalt, verdwijnt ook vrijwel al die btw-opbrengst. Dat geld komt dan niet meer in de schatkist terecht.
Wat verdwijnt er nog meer aan inkomsten
Niet alleen het Rijk merkt een verbod in de portemonnee. Gemeenten innen nu nog leges en vergunningstarieven voor de verkoop en opslag van vuurwerk. Bij een totaalverbod valt deze inkomstenstroom grotendeels weg, terwijl veel van de kosten voor toezicht en lokale handhaving blijven bestaan.
Daarnaast verschuift een deel van de handel naar eerdere momenten in het jaar of naar andere producten. Ook dat drukt de belastingopbrengsten rond de jaarwisseling zelf.
Illegaal vuurwerk en de dubbele rekening
In landen en steden waar strengere regels gelden, groeit vaak de markt voor illegaal vuurwerk. Dat patroon is ook in Nederland zichtbaar rond gemeenten met een lokaal vuurwerkverbod: vuurwerk verschuift naar grenshandel, online verkoop of illegale import.
Voor de overheid ontstaat dan een dubbele rekening. De btw-opbrengsten uit legale verkoop lopen terug, terwijl politie, douane en gemeenten extra capaciteit moeten inzetten om illegale handel en opslag tegen te gaan. Die uren en middelen kosten geld, zonder dat daar extra inkomsten tegenover staan.
Waar het geld anders terecht had kunnen komen
In begrotingstermen lijkt het om relatief kleine bedragen te gaan op een rijksbegroting van honderden miljarden. Maar structureel verdwijnen wel jaarlijks tientallen miljoenen aan belastingopbrengsten rond de jaarwisseling.
Critici wijzen erop dat elke euro die niet meer binnenkomt of naar extra handhaving gaat, niet beschikbaar is voor andere posten. Denk aan zorg, onderwijs, schuldhulp of veiligheid. Een vuurwerkverbod is daarmee niet alleen een veiligheids- of overlastdossier, maar ook een keuze over hoe publieke middelen worden ingezet.
De kern van het financiële vraagstuk blijft: minder legale verkoop betekent minder belastinginkomsten, terwijl de kosten voor toezicht en opsporing eerder stijgen dan dalen. De vraag is niet alleen of dat maatschappelijk wenselijk is, maar ook of de politiek die prijs expliciet wil erkennen.
