De Blankenburgverbinding werd deels gefinancierd met tol en met structurele boete-inkomsten, vooral van automobilisten die het systeem niet kennen. Nu de verwachte boetes uitblijven, ontstaat een tekort dat wordt afgewenteld op belastinggeld.
In vogelvlucht
- De Blankenburgverbinding werd deels gefinancierd met verwachte boete-inkomsten, bovenop de tolopbrengsten.
- In de financiële ramingen werd gerekend op circa 1,2 miljoen boetes per jaar, goed voor tientallen miljoenen euro aan inkomsten.
- Doordat er minder boetes worden opgelegd dan verwacht, ontstaat een tekort dat wordt aangevuld uit algemene middelen.
Hoe de Blankenburgverbinding wordt betaald
De aanleg van de Blankenburgverbinding kostte meer dan 2 miljard euro. Het plan was om een deel terug te verdienen via tol.
In de financiële onderbouwing werd ook gerekend op structurele boete-inkomsten. Het project werd sluitend gemaakt als veel automobilisten het systeem niet goed zouden gebruiken.
Boetes als vast onderdeel van de begroting
Volgens berichtgeving van RTL Nieuws ging de overheid uit van circa 1,2 miljoen boetes per jaar. Die boetes moesten tientallen miljoenen euro opleveren.
Daarmee veranderde de boete van een corrigerend middel in een vast onderdeel van de financiering. In de praktijk werd er dus gerekend op menselijk falen.
Werking van het tolsysteem en wie wordt geraakt
De tol wordt geheven zonder slagbomen, zonder betaalmoment en zonder duidelijke waarschuwing. Bestuurders moeten zelf weten dat zij achteraf moeten betalen.
Juist mensen die hier niet dagelijks rijden, zoals ouderen, incidentele weggebruikers, mensen zonder digitale vaardigheden of buitenlandse bestuurders, lopen hierdoor het grootste risico op een boete.
Minder boetes dan verwacht en het financiële gat
In de praktijk blijken er minder boetes te worden geïnd dan verwacht. Mensen betalen vaker automatisch of mijden de tunnel.
Voor de overheid is dit geen financieel succes, maar een probleem. De begroting was gebaseerd op boetes die nu niet worden opgelegd.
Gevolgen voor belastingbetalers en publiek debat
Hoe minder mensen fouten maken, hoe groter het financiële gat. Dat gat wordt niet gedicht door lagere uitgaven, maar door algemene middelen.
Ook mensen die nooit door deze tunnel rijden, betalen zo toch mee. Er is geen publiek debat gevoerd over de vraag of het wenselijk is om infrastructuur te financieren met boetes.
Toch is dat hier gebeurd. Dat roept de vraag op hoeveel andere projecten op dezelfde manier zijn doorgerekend.
Conclusie over boetes als financieringsmodel
De Blankenburgverbinding is niet alleen een tunnel, maar ook een voorbeeld van hoe ver de overheid is gegaan in creatief rekenen. Het gaat om een groot project dat alleen werkte als burgers fouten maakten.
Dat dit nu mislukt, wordt in de aangehaalde beschrijving niet gezien als verrassing. Dat het ooit zo is bedacht, wordt daarin als schandalig neergezet.
