De overheid pompt al jaren miljarden in ICT-projecten die te laat komen, te duur worden of nooit leveren wat was beloofd. Het gebeurt zo vaak dat niemand er nog van opkijkt.
In vogelvlucht
- Jaarlijks gaat tussen de 4 en 5 miljard euro verloren aan mislukte of ontspoorde ICT-projecten (bron: Algemene Rekenkamer en rapportages 2024)
- In 2024 alleen liep het totaal aan kostenoverschrijdingen op tot 1,62 miljard euro – Binnenlands Bestuur, okt 2024
- De commissie-Elias waarschuwde hier al tien jaar geleden voor, maar structurele verbetering blijft uit
- Slechts 17 procent van de grote ICT-projecten werd in 2024 op tijd en binnen budget afgerond – iBestuur, 2024
- Voorbeelden: Herbouw Digipoort, vertragingen bij Defensie en aanhoudende problemen bij de Belastingdienst
Steeds dezelfde problemen
Uit de Tiende Voortgangsrapportage Grote Projecten 2024 blijkt dat de rijksoverheid opnieuw tegen dezelfde fouten aanloopt. Hogere kosten, vertragingen en dikke rapporten die weinig veranderen.
- 65 procent duurder dan begroot
- 78 procent later opgeleverd dan gepland
Bron: Tiende Voortgangsrapportage Grote Projecten (oktober 2024)
Projecten die tientallen miljoenen extra kosten
De Herbouw Digipoort begon rond de 80 miljoen euro, maar loopt inmiddels fors uit. Andere voorbeelden laten hetzelfde beeld zien:
- EDI-stelsel NL: + 40 miljoen euro
- Defensieprojecten met vertragingen en meerkosten van honderden miljoenen
Zie ook: Computable – ICT-projecten rijksoverheid een miljard duurder (2024)
Waarschuwingen raken onderin de la
De adviezen van de commissie-Elias worden nog steeds niet volledig opgevolgd. Het Bureau ICT-toetsing kijkt mee, maar volgens critici zonder echte doorzettingskracht. In 2025 melden zowel de Algemene Rekenkamer als de Tweede Kamer dat de overheid “de grip op ICT-projecten nog altijd kwijt is”.
Een dure gewoonte in 2025
De rijksoverheid geeft jaarlijks 6 tot 7 miljard euro uit aan ICT. Zelfs als maar een kwart daarvan verdampt door mislukkingen, gaat er nog steeds 1,5 tot 2 miljard euro per jaar verloren.
En 2025 laat zien dat deze lijn gewoon doorloopt. De rekening komt uiteindelijk bij dezelfde plek terecht: de belastingbetaler.
