Volgens de Algemene Rekenkamer bleef in 2024 ongeveer 6 miljard euro aan rijksuitgaven onbenut. Daarnaast werd nog eens 15,2 miljard euro doorgeschoven naar latere jaren omdat de uitvoering van beleid en projecten achterbleef. Daarmee stond een recordbedrag aan publieke middelen stil.
In vogelvlucht
- Ongeveer 6 miljard euro aan begrote rijksuitgaven werd in 2024 niet besteed (Algemene Rekenkamer).
- Daarnaast werd 15,2 miljard euro aan geplande uitgaven doorgeschoven naar latere jaren door vertraagde uitvoering (Algemene Rekenkamer).
- Bij het ministerie van Economische Zaken en Klimaat ging het om 1,2 miljard euro, vooral binnen het Nationaal Groeifonds (Rijksfinanciën).
- De oorzaken liggen in hoge ambities, personeelstekorten en trage procedures (Rijksfinanciën).
- Minister van Financiën Eelco Heinen erkende in juli 2025 dat “geld op de plank blijft liggen” bij ambitieuze begrotingen (Eerste Kamer).
Wat er precies gebeurde
Uit het verantwoordingsonderzoek blijkt dat ministeries in 2024 gezamenlijk ongeveer 6 miljard euro minder uitgaven dan begroot. Daarbovenop werden 15,2 miljard euro aan verplichtingen doorgeschoven naar toekomstige jaren. Deze zogenoemde kasschuiven waren nodig omdat projecten niet op tijd konden worden uitgevoerd of personeel ontbrak om programma’s af te ronden.
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Bij Economische Zaken en Klimaat bedroeg de onderuitputting ongeveer 1,2 miljard euro. Een groot deel daarvan had betrekking op het Nationaal Groeifonds, waar projecten vertraging opliepen. Volgens het jaarverslag kwam dat door hoge ambities in combinatie met een krappe arbeidsmarkt en trage vergunning- en aanbestedingsprocedures.
Oorzaken van vertraging
In de toelichting bij de Rijksbegroting staat: “Te veel tegelijkertijd willen in een te krappe arbeidsmarkt leidt op korte termijn tot meevallende uitgaven.” Daarmee bedoelt het ministerie dat niet alle plannen binnen de gestelde tijd kunnen worden uitgevoerd, waardoor budgetten blijven liggen. Deze onderbesteding geeft op papier financiële ruimte, maar vertraagt de uitvoering van beleid.
Politieke reactie
Tijdens een Kamerdebat in juli 2025 bevestigde minister van Financiën Eelco Heinen dat de ambitieuze begrotingsdoelen hebben geleid tot grotere onderuitputting. Hij noemde het “zorgelijk dat er geld op de plank blijft liggen terwijl uitvoering stokt”. Het kabinet onderzoekt volgens de minister hoe begrotingen realistischer kunnen worden opgesteld.
Bronnen: Algemene Rekenkamer – Verantwoordingsonderzoek 2024, Rijksfinanciën – Financieel Jaarverslag 2024, Eerste Kamer – Voorjaarsnota 2025.
